Cát Linh – Hà Đông lại hoãn: Có điều gì đó không bình thường!

(Bạn đọc) - Mới đây, Thứ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho biết, Tổng thầu Trung Quốc của dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông vừa đề xuất dời chạy thử kỹ thuật đến đầu tháng 9/2018. Vận hành, khai thác thương mại vào tháng 11/2018. Tức là chậm 11 tháng so với kế hoạch dự kiến ban đầu.

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho biết dự án Cát Linh - Hà Đông tiếp tục lùi thời gian vận hành

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho biết dự án Cát Linh – Hà Đông tiếp tục lùi thời gian vận hành

Chuyện dự án dời tiến độ không khiến cho dư luận bất ngờ nữa, mà chỉ them phần bức xúc, bực bội. Dù biết rằng đã “đâm lao thì phải theo lao”.

Cần phải biết, Dự án đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông có tổng chiều dài gần 13 km, gồm 12 nhà ga đi toàn bộ trên cao. Tổng mức đầu tư 552,86 triệu USD vào năm 2008. Đến năm 2016, tổng mức đầu tư được điều chỉnh lên hơn 868 triệu USD, tương đương với hơn 18.000 tỷ đồng. Tổng mức đầu tư này tăng hơn 300 triệu USD.

Theo kế hoạch, cuối tháng 7/2017 dự án sẽ hoàn thành công tác lắp đặt thiết bị, tháng 10/2017 Tổng thầu Trung Quốc sẽ vận hành thử nghiệm và quý II/2018 sẽ đưa vào khai thác thương mại. Tuy nhiên Bộ GTVT đã phải tuyên bố “phá sản” kế hoạch này vì tiến độ dự án không đáp ứng được yêu cầu.

Hiện tại, Tổng thầu Trung Quốc đã bàn giao một số đoàn tàu cho Việt Nam và dự kiến toàn bộ 13 đoàn tàu sẽ được bàn giao hết tới cuối năm 2017.

Phía Bộ Giao thông Vận tải lý giải về nguyên nhân dự án tiếp tục chậm tiến độ là do việc giải ngân khoản vay bổ sung 250 triệu USD của Trung Quốc chưa được giải ngân, các vấn đề về điều kiện pháp lý phía Trung Quốc vẫn chưa được thống nhất và liên tục gặp vướng mắc, vì vậy nguồn vốn chưa thể giải ngân để phục vụ cho dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông.

Hoặc là, nhiều hạng mục dù không bị vướng mặt bằng, nhưng gần như dừng thi công hoặc thi công cầm chừng do thiếu vốn thanh toán cho các nhà thầu phụ hoặc tổng thầu không cung cấp vật tư, thiết bị, bản vẽ cho thầu phụ thi công.

Liên quan đến dự án này, người viết cũng đã xem lại cái gọi là “Quy trình đấu thầu quốc tế với các dự án quốc gia” của Việt Nam. Có một điểm đáng chú ý đúng với tâm lý của người Việt: Theo như yêu cầu kỹ thuật, thời gian, nguồn vốn thì ở Việt Nam cứ bên nào chào giá thấp nhất và đáp ứng kỹ thuật cũng như dòng vốn thì được chọn.

Thế nhưng, một vấn đề đặt ra: Tại sao các nhà thầu đến từ Nhật bản, Hàn quốc, Châu âu tuy chao giá có cao hơn một chút nhưng lại rất uy tín, kinh nghiệm, làm việc có trách nhiệm và hơn hết chất lượng tiến độ đảm bảo lại không trúng thầu?

Trong khi, chúng ta có nhiều bài học trong làm ăn với người Hoa khi nhiều dự án liên quan đến họ cũng đội vốn gấp đôi, gấp ba, chậm tiến độ… Vây mà dự án nào lớn nào nhà thầu Trung Quốc cũng trúng. Dự án Cát Linh – Hà Đông cũng nằm trong số đó. Chẳng lẽ, người Trung họ làm ăn thoáng, lại quả hậu hĩnh?

Có người đã chỉ ra một số nguyên nhân sau dẫn đến việc Trung Quốc trúng thầu như sau:

Một là: Nền văn hoá, doanh nghiệp, môi trường, quan hệ của người Trung khá tương đồng với Việt Nam, nên họ hiểu chúng ta cần gì ở họ khi chọn họ.

Hai là: Vốn đối ứng, vốn vay của Trung Quốc lúc nào cũng sẵn sàng cho Việt Nam vay. Vì thế họ đánh đúng tâm lý với khả năng của ta. Còn các nước tư bản ở trên họ lại rất minh bạch tài chính cũng như khả năng đánh giá rủi ro của họ cao nên khi chào thầu họ tính cả vấn đề dự phòng.

Ba là: Vị trí địa lý cũng tạo cho họ một lợi thế.

Bốn là: Nhiều người muốn hỏi rằng: Tai sao Trung Quốc luôn nhận được thông tin rất tốt liên quan đến những dự án trọng điểm của ta? Không biết bằng cách nào và vì sao? Nhưng dự án chỉ mới hình thành ý tưởng từ Bộ mà họ đã cho người sang mời chào ta? Tức là, các thông tin, yêu cầu kỹ thuật họ đã nắm trước cả khi có thư phát hành mời thầu quốc tế.

Ai sẽ tính bái toán trách nhiệm?

Ai sẽ tính bái toán trách nhiệm?

Thực tế cho thấy, dự án “đường sắt trên cao” không chỉ đội vốn, chậm tiến độ…mà còn là nỗi ám ảnh đối với những nơi có tuyến đường này đi qua. Không chỉ gây nên cảnh ùn tắc, ô nhiễm, tuyến đường này còn là nguyên nhân của nhiều vụ tai nạn, trong đó có cả những cái chết thương tâm, đó là:

Vào ngày 06/11/2014, một thanh thép bất ngờ rơi từ dầm cầu đang thi công xuống đường làm một người chết, ba người bị thương. Ngày 10/05/2015, thanh dầm thép dài chục mét nặng cả tấn của dự án Tuyến số 3: Nhổn – Ga Hà Nội bất ngờ tuột khỏi cần cẩu, rơi xuống đường, đè nát tấm tôn rào chắn ngăn cách giữa công trường và đường lưu thông, may không có thiệt hại về người.

Rồi, ngày 12/05/2015, một chiếc cần cẩu đang phục vụ thi công dự án Tuyến số 3 – Nhổn – Ga Hà Nội bất ngờ đổ sụp làm một phụ nữ mang thai 8 tháng đi xe máy gần đó bị ngã do dây văng trúng. Hay, ngày 25/8/2015, một thanh sắt chữ I dài 2.5m rơi trúng nóc ô tô 4 chỗ đang lưu thông phía dưới và ngày 17/10/2016, một công nhân của công trường tử vong vì ngã xuống đường…

Có thể nói, một dự án qua 3 đời Bộ trưởng không xong. Mang tiếng là chủ đầu tư mà chẳng có cái quyền gì, thực tế là vay hộ và trả nợ hộ cho EPC. Phần đội vốn gần bằng khoản Trung Quốc cho vay. Đúng là Trung Quốc quá thâm và chúng ta đã nhận trái đắng lớn, quá đau. Ấy vậy mà chúng ta cứ “dính” hết trái đắng này đến trái đắng khác.

Đã có không ít người dân vui mừng khi có dự án, nhưng đến giờ có người cũng chờ hết cả tuổi thanh xuân mà tuyến đường vẫn chưa xong. Chua chát thay cụm từ “đường sắt đô thị trên cao” khi cái gì cũng cao. Phí cao, giá thành cao, đội vốn cao, thời gian cao, tham nhũng cũng có thể cao…và cuối cùng dân lao đao.

Do đó, người dân không hiểu các vị quan chức có trách nhiệm nghĩ như thế nào? “Tác phẩm” lỗi này là do đâu? Sao không thấy ai bị quy trách nhiệm, bị xử lý?

Đây là một dự án giao thông bê bối nhất, bức xúc nhất, bực bội nhất, hơn cả những lùm xùm xung quanh BOT thời gian qua. Vậy nên, lấy gì để đảm bảo rằng, cuối năm 2018 dự án này sẽ không xin tăng vốn và tiếp tục xin gia hạn thời gian vận hành thử?

Dự án Cát Linh – Hà Đông, rất không bình thường!

CTV Sông Trà

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@truongthimai.org
Xem thêm: